دور خیز دولت چهاردهم برای بستن پرونده گازهای همراه
به گزارش سیمای انرژی، در سالهای اخیر از قشم تا خارک، از دهلران تا مارون، طرحهای انجیال راه افتادهاند. گازهایی که میسوختند، خوراک پتروشیمی شده و صادر میشوند. طبق توافقهای بینالمللی ایران باید تا سال ۲۰۳۰ گازهای گلخانهای منتشرشده خود را کم کند. حالا که برجام نیست، حالا که تحریم هست، باید خودمان دستبهکار شویم. سالانه […]
به گزارش سیمای انرژی، در سالهای اخیر از قشم تا خارک، از دهلران تا مارون، طرحهای انجیال راه افتادهاند. گازهایی که میسوختند، خوراک پتروشیمی شده و صادر میشوند. طبق توافقهای بینالمللی ایران باید تا سال ۲۰۳۰ گازهای گلخانهای منتشرشده خود را کم کند. حالا که برجام نیست، حالا که تحریم هست، باید خودمان دستبهکار شویم.
سالانه حدود ۱۵۰ میلیارد مترمکعب گاز در مشعلهای بالای چاههای نفت جهان سوزانده و به مواد آلاینده تبدیل میشود، رقمی که بنا بر آمار بانک جهانی معادل یکسوم مصرف گاز کل اروپاست. ایران نیز تا سال ۲۰۱۸ پس از روسیه و عراق در جایگاه سوم کشورهای دارای بیشترین مشعلسوزی قرار داشته است. بر این اساس، سوزاندن گاز در کشور از ۱۷ میلیارد مترمکعب در سال ۲۰۱۸ به ۱۳.۷۸ میلیارد مترمکعب در سال ۲۰۱۹ کاهش یافته است.
بر اساس اهداف کمّی تعیینشده در قانون برنامه هفتم پیشرفت، ظرفیت جمعآوری گازهای مشعل باید تا پایان برنامه (سال ۱۴۰۷) به ۱۶ میلیارد مترمکعب در سال معادل ۴۴ میلیون مترمکعب در روز برسد. به همین دلیل افزایش این ظرفیت بهعنوان یکی از اولویتهای اساسی وزارت نفت دولت چهاردهم در دستور کار قرار گرفت.
در طول یک سال گذشته و با اجرای طرحهای کوتاهمدت از طریق برگزاری مزایده و واگذاری فروش گاز به بخش خصوصی، حدود ۶۰ میلیون فوتمکعب گاز مشعل جمعآوری شده است. بهتازگی نیز مزایده فروش و جمعآوری ۹ بسته گاز مشعل به ظرفیت روزانه حدود ۲۷۰ میلیون فوتمکعب برگزار شد. همچنین با هدف بهرهگیری هرچه بیشتر از توان و سرمایه بخش خصوصی، بهزودی فراخوان فروش و جمعآوری ۳۶ بسته گاز مشعل با ظرفیت روزانه حدود ۷۰۰ میلیون فوتمکعب و با نرخ پایه صفر منتشر خواهد شد.
طرحهای بلندمدت وزارت نفت در ارتباط با جمعآوری گازهای مشعل شامل احداث واحدهای انجیال ۳۱۰۰، انجیال ۳۲۰۰، انجیال خارک، ایستگاههای جمعآوری گازهای همراه بیدبلند و مارون، همچنین طرح کاهش گازهای مشعل در پالایشگاههای دوازدهگانه مجتمع گازی پارس جنوبی است که طبق برنامهریزی، همه این طرحها تا پایان سال ۱۴۰۷ بهصورت مرحلهای تکمیل میشوند.
در زمان آغاز بهکار دولت چهاردهم در شهریور سال گذشته، ظرفیت جمعآوری گازهای مشعل حدود ۳۳۰ میلیون فوت مکعب در روز بود. از ابتدای این دولت تاکنون حدود ۲۸۰ میلیون فوت مکعب در روز از طریق اجرای طرحهای کوتاهمدت و بلندمدت به ظرفیت جمعآوری گازهای مشعل افزوده شده که این رقم تا پایان امسال به بیش از ۶۰۰ میلیون فوتمکعب در روز خواهد رسید.
جمعآوری گازهای همراه نفت در قطب تولید نفت ایران
جمعآوری و تبدیل گاز همراه نفت میتواند هم از نظر اقتصادی و هم از نظر زیستمحیطی فواید فراوانی داشته باشد که در این زمینه شرکت ملی نفت ایران برای جلوگیری از سوزاندن گازهای همراه نفت و آلودگی محیط زیست، تأمین کمبود خوراک کارخانههای پتروشیمی، تولید عمده گاز سبک برای مصارف صنعتی و خانگی و سرانجام استفاده بهینه از این گازها، طرح جمعآوری گازهای همراه نفت لایه بنگستان (آماک) مخازن نفت اهواز، آبتیمور، منصوری، کوپال و مارون را در اولویت طرحهای خود قرار داد که متأسفانه به دلایل مختلف از جمله بروز جنگ تحمیلی و مشکلات ارزی، به تعویق افتاد.
پیش از اجرایی شدن طرح آماک، مجموع گازهای ترش آلاینده همراه نفت لایه بنگستان، روزانه ۲۴۱ میلیون فوتمکعب در مشعلهای واحدهای بهرهبرداری میسوخت و سبب انتشار روزانه حدود ۹ هزار تن مواد آلاینده در محیط زیست میشد. در مقطع عملیات راهاندازی گام نخست این پروژه محیط زیستی، ابتدا چهار ایستگاه فشارافزایی اهواز ۳، ۲، ۱، منصوری و پالایشگاه شیرینسازی در سال ۱۳۸۴ و متعاقب آن ایستگاههای کوپال و مارون در سال ۸۶ و سرانجام ایستگاه آبتیمور در سال ۱۳۸۸ با موفقیت راهاندازی و تحویل بهرهبردار شد.
با تکمیل مرحله نخست طرح آماک، گام اقتصادی طرح شامل ۱۷ ایستگاه فشارافزایی و نمزدایی گاز ترش، یک پالایشگاه شیرینسازی گاز و میعانات گاز ترش، احداث ۲۸۰ کیلومتر خطوط لوله جریانی، احداث ۹۵ کیلومتر خطوط انتقال نیرو و توسعه چند پست برق محقق شد.
جمعآوری ۸۰ درصد گازهای مشعل مناطق نفتخیز تا ۱۴۰۵
مناطق نفتخیز جنوب پس از راهاندازی آخرین ایستگاه فشارافزایی در سال ۱۳۸۸ و راهاندازی کارخانه شیرینسازی گازهای اسیدی در سال ۱۴۰۰، روزانه ۲۸ هزار بشکه به ارزش یک میلیون و ۶۸۰ هزار دلار مایعات گازی از کارخانههای گاز و گاز مایع درآمدزایی داشته است، بنابراین ارزش گاز و میعانات گازی بازیافت شده از این طرح روزانه افزون بر ۲ میلیون و ۴۶۰ هزار دلار خواهد بود.
مرحله دوم طرح آماک یا گام محیط زیستی طرح، شامل ۹۶ کیلومتر خط لوله ۱۲ اینچ انتقال گاز اسیدی و ایستگاه تقویت فشار و نمزدایی گاز اسیدی و سامانههای فرآیندی و ایمنی جانبی است. در مرحله دوم این طرح از سوختن روزانه حدود ۱۴ میلیون فوتمکعب گاز اسیدی در مشعل موقت پالایشگاه جلوگیری و گاز اسیدی استحصالی از فاز ۲ (به میزان حداکثر ۱۸ میلیون فوتمکعب در روز) بهطور مستقیم به پتروشیمی رازی ارسال میشود.
هدفگذاری شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب این است که تا پایان سال ۱۴۰۵، حدود ۸۰ درصد گازهای مشعل مناطق نفتخیز جمعآوری شود
