📌بازار نفت با تداوم حمله به ایران شعلهور میشود؟
به گزارش سیمای انرژی،جنگطلبی و سیاستهای ددمنشانه ترامپ و نتانیاهو، افزون بر قربانیشدن غیرنظامیان و کودکان، سبب بروز التهاب و چالشهای جدی در بازارها و اقتصاد جهانی شده است. هرچند با گذشت پنج روز از تجاوز به کشورمان و آغاز دور جدید درگیریها، قیمت نفت تا ۸۵ دلار در ازای هر بشکه رشد داشته است، اما […]
به گزارش سیمای انرژی،جنگطلبی و سیاستهای ددمنشانه ترامپ و نتانیاهو، افزون بر قربانیشدن غیرنظامیان و کودکان، سبب بروز التهاب و چالشهای جدی در بازارها و اقتصاد جهانی شده است.
هرچند با گذشت پنج روز از تجاوز به کشورمان و آغاز دور جدید درگیریها، قیمت نفت تا ۸۵ دلار در ازای هر بشکه رشد داشته است، اما برخی بر این عقیده هستند که با توجه به دامنه درگیریها و عزم ایران مبنی بر مسدودسازی تنگه هرمز در یک بازه بلندمدت میتواند چالشهای جدیتری برای بازار نفت و انرژی به همراه داشته باشد.
در این میان تحلیلگران در خصوص انگیزهها و پیامدهای نفتی حمله به ایران، نظرات گوناگونی ارائه میدهند. حجتالله غنیمیفرد، رئیس پیشین دپارتمان مطالعات نفتی اوپک در گفتوگو با شانا درباره این پیامدها میگوید.
ارزیابی شما از وضع کنونی بازار نفت در پی تشدید تنشها میان ایران، رژیم صهیونیستی و آمریکا چیست و آیا این تحولات بازار را وارد فاز ریسک ژئوپلیتیک پایدار کرده است؟
یکی از دلایل ناگفته اما مورد تأیید بسیاری از کارشناسان سیاسی و اقتصادی این است که ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی در پی آن بودهاند که ضرباتی به اقتصاد رو به رشد چین وارد کنند. در این چارچوب به تعبیر خودشان تلاش کردهاند با یک تیر چند نشان بزنند: نخست، خارج کردن ایران و ظرفیتهای در دسترس آن از معادلات و دوم، ایجاد اختلال در تأمین نفت مورد نیاز چین از مسیر تنگه هرمز و در نتیجه، افزایش قیمت نفت و فشار بر رشد اقتصادی این کشور.
به نظر میرسد چین از نظر کمبود فیزیکی نفت با مشکل جدی مواجه نخواهد شد، اما افزایش قیمت نفت میتواند خساراتی برای اقتصاد آن کشور به همراه داشته باشد و بر روند رشد اقتصادیاش تأثیر بگذارد، البته همانطور که گفتم این موضوع بستگی به آن دارد که ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی تا چه زمانی به حملات خود علیه ایران ادامه دهند.
در مورد هند باید اشاره کرد که سفر اخیر نخستوزیر این کشور به سرزمینهای اشغالی و نحوه استقبال متقابل مقامهای دو طرف، نشاندهنده روابط نزدیک میان آنهاست. به نظر میرسد هند ترجیح میدهد در صورت امکان، نفت مورد نیاز خود را از منابعی غیر از خلیج فارس نیز تأمین کند و مسیرهای جایگزین را فعال نگه دارد. از این رو احتمالاً این کشور از پیش برای چنین شرایطی برنامهریزی کرده است و تلاش میکند با تنوعبخشی به منابع تأمین انرژی، آسیبپذیری خود را کاهش دهد.
بر همین اساس به نظر میرسد در صورت تداوم حملات و افزایش شدید قیمت نفت، خطرات اقتصادی برای هند کمتر از چین باشد، زیرا هند به احتمال زیاد با اتکا به تنوع مبادی تأمین و تنظیم روابط منطقهای خود، میتواند فشار کمتری نسبت به چین متحمل شود.
در شرایط کنونی، مصرفکنندگان عمده نفت و گاز چه راهبردهایی برای مقابله با شوکهای احتمالی قیمت در پیش گرفتهاند؟
یک نکته اساسی را نباید فراموش کرد؛ هر زمان که قیمت نفت بهطور غیرعادی افزایش یافته و برای مدتی قابلتوجه در سطوح بالا باقی مانده، در نقاطی از جهان شرکتهای بزرگ نفتی به دنبال توسعه میدانهای جدید نفت و گاز رفتهاند؛ میدانهایی که اکتشاف و تولید آنها با قیمتهای پایینتر اقتصادی نبوده است. در چنین شرایطی، تداوم قیمتهای بالا در عمل به پشتوانهای برای توجیه سرمایهگذاریهای جدید تبدیل میشود.
برای نمونه، افزایش تولید در کشورهایی مانند آرژانتین، که حتی در ماه ژانویه نیز رشد قابلتوجهی را تجربه کرده، یا برنامههایی که برای برخی دیگر از کشورها در نظر گرفته شده، ازجمله ونزوئلا با وجود منابع عظیم هیدروکربوریاش نشان میدهد که ظرفیتهای بالقوهای برای افزایش عرضه در صورت پایداری قیمتهای بالا وجود دارد.
در نتیجه شرکتهای بزرگ نفت و گاز جهان بدون آنکه بهطور مستقیم در منازعات نظامی دخالت داشته باشند، طی دستکم ۵ دهه گذشته با بهرهگیری از سازوکارهای مختلف اقتصادی و بازار، به سوی تأمین منافع خود حرکت کردهاند. برای آنها چندان اهمیتی نداشته که افزایش قیمت نفت چه پیامدهایی برای اقتصاد کشورهای مصرفکننده به همراه دارد.
با این حال باید توجه داشت که قیمتهای فعلی هنوز در آن سطحی نیست که بتوان فوری نتیجه گرفت موجی گسترده از تولیدات بسیار پرهزینه و خاص در جهان آغاز خواهد شد. در گذشته ما با قیمتهای ۱۳۰ تا ۱۴۰ دلار در هر بشکه نیز مواجه بودهایم؛ مقطعی که بعدها مشخص شد توسعه نفت شیل بهویژه در ایالات متحده آمریکا به قیمتهای بالا نیاز داشت. پس از آنکه تولیدکنندگان شیل توانستند تولید خود را تثبیت و هزینهها را کنترل کنند، روند قیمتها نزولی شد. این تجربه نشان داد شرکتهای بزرگ از دورههای افزایش قیمت بهرهمند میشوند و پس از تثبیت سرمایهگذاریها، بازار وارد فاز تعدیل میشود.
تفاوت وضع کنونی با دورههای پیشین در این است که بسیاری از کشورهای مصرفکننده نفت و گاز به سمت انرژیهای پاک حرکت کردهاند؛ از انرژی بادی و خورشیدی گرفته تا سایر فناوریهای نوین کاهشدهنده وابستگی به سوختهای فسیلی. این روند، وابستگی آنها به نفت و حتی گاز را نسبت به گذشته کاهش داده است.
آیا این بدان معناست که افزایش قیمت نفت رخ نخواهد داد؟ لزوماً خیر، اما اگر قیمتها به سطوح بسیار بالا برسد، این امر تنها ناشی از بسته شدن تنگه هرمز نخواهد بود، بلکه میتواند با انگیزههای سرمایهگذاری در پروژههای جدید نفت و گاز در نقاط مختلف جهان نیز مرتبط باشد؛ پروژههایی که تنها در قیمتهای بالاتر توجیه اقتصادی پیدا میکنند.
سخن پایانی؟
در پایان لازم میدانم تسلیت خود را به مناسبت از دست دادن رهبری فرزانه به همه آزادگان جهان و مردم عزیز کشورمان اعلام میکنم. اگرچه برای ایشان مقام والای شهادت مایه افتخار است، اما برای دوستدارانشان ضایعهای بزرگ محسوب میشود. امید است این اندوه، با آرامش دلهای داغدار همراه شود و مسیر استقلال و آزادی برای همه مردم آزاده جهان هموارتر شود.
