تغییر منابع ثانویه اوپک برای نزدیک شدن به واقعیت بازار

به گزارش سیمای انرژی، یکی از مهم‌ترین گزارش‌ها در بازار نفت، گزارش ماهانه اوپک است که اعداد و ارقام آن بیش از هر چیز بر منابع ثانویه این سازمان بین‌المللی تکیه دارد. اوپک هر ماه افزون بر برآورد تولید و قیمت نفت اعضای خود و اوپک پلاس، آمار عرضه و تقاضای جهانی نفت را نیز در گزارش خود اعلام می‌کند، بنابراین این گزارش هرچقدر به واقعیت بازار نزدیک باشد و با دقت بالا آمارها را ارائه کند، آینده‌پژوهی و پیش‌بینی بازار نفت را ممکن می‌کند.

از سوی دیگر، اگر اطلاعات منابع ثانویه بسیار بالاتر یا پایین‌تر از عرضه و تقاضای واقعی در بازار باشد، بازار و بازیگران اصلی آن را گمراه می‌کند. در این میان البته مشکلات فنی نیز وجود دارد که شامل تأخیر در به روزرسانی آمار می‌شود.

با توجه به اهمیت آمار ارائه‌شده از سوی اوپک، در یک بحث فنی و با تشخیص تیم کارشناسی دبیرخانه این سازمان، شرکت‌های ریستاد انرژی و اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) که تا پیش از این جزو منابع ثانویه اوپک بودند، با مؤسسه‌های «کپلر» (Kpler)، «اویل‌اکس» (OilX) و «ئی‌اس‌ای‌آی» (ESAI) به‌عنوان منابع ثانویه ارزیابی تولید نفت خام و میزان پایبندی کشورهای مشارکت‌کننده در توافق همکاری (DoC) جایگزین شدند.

اوپک در نشست فوق‌العاده یک‌صدونودم خود در سوم فوریه ۲۰۲۵، تصمیم پنجاه‌وهشتمین نشست کمیته مشترک نظارتی (JMMC) مبنی بر جایگزینی شرکت‌های ریستاد انرژی و اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) با مؤسسه‌های «کپلر» (Kpler)، «اویل‌اکس» (OilX) و «ئی‌اس‌ای‌آی» (ESAI) را به‌عنوان منابع ثانویه ارزیابی تولید نفت خام و میزان پایبندی کشورهای مشارکت‌کننده در توافق همکاری (DoC) تأیید کرد. این تصمیم از تاریخ یکم فوریه ۲۰۲۵ (۱۳ بهمن ۱۴۰۳) اجرایی شد.

اهمیت دسترسی به اطلاعات دقیق در بازار نفت برای اوپک آنچنان زیاد است که پیش از این نیز هیثم الغیص، دبیرکل اوپک در یادداشتی با عنوان «کشف بشکه‌های گمشده» بر این نکته تأکید کرد.

وی در این یادداشت نوشته بود که آژانس بین‌المللی انرژی بار دیگر موضوع «بشکه‌های گمشده» را در گزارش ماه مه ۲۰۲۵ مطرح کرده است. این اصطلاح اگرچه در نگاه نخست به‌معنای ناپدید شدن حجم مشخصی از نفت تلقی می‌شود، در واقع به کم‌ برآورد شدن تقاضای جهانی نفت در گزارش‌های پیشین آژانس اشاره دارد.

این در حالی است که محاسبات نادرست در پویایی عرضه و تقاضای جهانی می‌تواند به تفسیر اشتباه روندهای بازار منجر شود و به‌طور قابل‌توجهی بر روند بازار و اصول بنیادی آن تأثیر بگذارد. این موضوع پیامدهای جدی برای تولیدکنندگان، مصرف‌کنندگان و به‌طور کلی اقتصاد جهانی دارد.