توسعه متوازن صنعت پتروشیمی بدون ملاحظات مقطعی

به گزارش سیمای انرژی به نقل از شرکت ملی صنایع پتروشیمی، حسن عباس‌زاده چهارشنبه (۳۱ اردیبهشت) به همراه احمد زراعت‌کار، معاون برنامه‌ریزی وزیر نفت در بازدید از پروژه شیرین‌سازی گاز ترش در فاز یک و  پروژه مونو اتیلن گلایکول و واحد تولید اتیلن فاز دو مجتمع پتروشیمی بوشهر با بیان اینکه یکی از چالش‌های جدی در صنعت پتروشیمی کشور، عدم توازن میان توسعه واحدهای بالادستی و پایین‌دستی است، اظهار کرد: درحالی‌که از منظر تئوریک، بهترین مدل توسعه، مدل یکپارچه‌سازی زنجیره ارزش از بالادست تا پایین‌دست است اما در عمل شاهد نوعی تبعیض در توسعه هستیم که سبب شده بخش‌هایی از این زنجیره رشد نامتوازن داشته باشند.

وی با اشاره به اینکه در نمونه‌ای مشخص در منطقه پارسیان، واحدهای بالادستی تولید اتیلن راه‌اندازی شده‌اند و اکنون با مازاد اتیلن مواجه هستیم در حالی  که واحدهای پایین‌دستی آن آماده بهره‌برداری نیستند، افزود: اگر از سه سال قبل، به‌جای توسعه صرف واحدهای بالادستی، تمرکز بر راه‌اندازی واحدهای پایین‌دستی اتیلن نیز وجود داشت، اکنون دچار چنین مشکلاتی نمی‌شدیم.

مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی، این نوع اجرای ناهماهنگ را در برخی موارد ناشی از تصمیم‌گیری‌ها و نگاه به اولویت‌بندی حلقه‌های توسعه دانست و گفت: اکنون در شرایطی قرار داریم که حجم قابل‌ توجهی از اتان در حدود ۳ میلیون تن و همچنین یک میلیون تن محصول پالایشی در دسترس است، اما به دلیل تأخیر در اجرای واحدهای میانی و پایین‌دستی، عملاً زنجیره ارزش دچار گسست شده است.

لزوم بازنگری الگوی توسعه صنعت پتروشیمی

عباس‌زاده با اشاره به اینکه این چالش‌ها تنها مختص یک منطقه خاص نیست، تأکید کرد: وضع فعلی نشان می‌دهد مدل اجرایی موجود نیازمند بازنگری اساسی است و برای تحقق کامل زنجیره ارزش و جلوگیری از هدررفت منابع، باید نگاه جامع‌تری به توسعه یکپارچه صنعت پتروشیمی داشت؛ نگاهی که توازن میان حلقه‌های زنجیره را رعایت کند و تصمیمات آن تحت تأثیر ملاحظات مقطعی قرار نگیرد.

وی با بیان اینکه هم‌اکنون حدود ۲۰ درصد از ظرفیت صنعت بلااستفاده مانده است که برای بهره‌برداری از این ظرفیت‌ها، چند راهکار عملیاتی در دستور کار قرار گرفته است، گفت: این موضوع طی نشست‌های مختلف با همکاران بررسی شده و اقدام‌های اجرایی نیز آغاز شده است.

مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی، یکی از اقدام‌های قابل توجه را امضای قراردادهایی برای استفاده از گازهای مشعل عنوان و اظهار کرد: هرچند برخی از این شرکت‌ها هنوز عملیات اجرایی را آغاز نکرده‌اند، اما مذاکراتی برای فعال‌سازی این ظرفیت‌ها و هدایت گاز مازاد به خوراک واحدهای پایین‌دستی در حال انجام است.

گام‌های شرکت ملی صنایع پتروشیمی در ارزش‌آفرینی

عباس‌زاده با بیان اینکه هرچند برخی از این گازهای مازاد فاقد ترکیبات غنی مانند اتان هستند، اما می‌توانند به‌عنوان متان مازاد با قیمت مناسب به فروش برسند، ادامه داد: با مدیریت زنجیره و تملک کامل نفع اقتصادی ازسوی تولیدکننده، فروش این متان حتی با قیمت‌هایی نظیر ۱۸ تا ۲۵ سنت به ازای هر مترمکعب می‌تواند توجیه‌پذیر باشد. از این منظر، اگر بتوانیم متان مازاد را با قیمت حدود ۲۰ سنت به فروش برسانیم، مدل اقتصادی آن ارزشمند خواهد بود و باید به‌صورت دقیق ازسوی تیم‌های فنی محاسبه شود. خوشبختانه شرکت ملی صنایع پتروشیمی در حال پیگیری این مدل محاسباتی هستند و مذاکرات مطلوبی با شرکت‌های مرتبط انجام شده است.

وی به موضوع ریسک‌پذیری برای تأمین خوراک مورد نیاز مجتمع پتروشیمی بوشهر اشاره کرد و گفت: در شرایط فعلی نیازمند پذیرش یک ریسک حساب‌شده برای دستیابی به خوراک غنی از اتان هستیم. به این منظور، راهکاری در حال پیگیری است.

مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی با اشاره به اینکه باید زنجیره اقتصادی را اصلاح کنیم و برای مثال با گرفتن درصد تخفیف در قیمت گاز بالادستی، پروژه را اقتصادی کنیم، بیان کرد: مشابه این مدل در برخی از پتروشیمی‌ها اجرا شده است؛ آن‌ها نیز در زمینه اتیلن پایین‌دستی از تخفیف استفاده کرده‌اند و ما نیز باید برای گاز ترش همین الگو را اجرا کنیم. این فرآیند حدود ۶ ماه زمان نیاز دارد و باید از همین حالا با کمیته‌های ذی‌ربط در سازمان برنامه وارد مذاکره شویم.